Yonca Tohumu


Yem bitkilerinden biri olan yonca tohumu yem değeri oldukça yüksek olan bir bitkidir. Bu nedenle yonca, dünyada en çok yetiştirilen yem bitkileri arasında yer alır. Hayvan beslemede genellikle kuru ot olarak kullanılan yoncanın son zamanlarda yonca silajı yapımı da yaygınlaşmıştır. Erozyona karşı örtücü bitki ve yeşil gübre olarak da değerlendirilmektedir.

 

Protein, kalsiyum ve diğer mineraller ile B, C, D, E ve K vitamini açısından da zengin olan yonca tohumu, çok yıllık, yeşil ve kuru ot olarak kullanılabilir. Çiçek veren baklagil yem bitkisidir. Ot verimi yüksek olan yonca bitkisi bölgelere göre değişmekte ve bir yılda 3-8 arası biçim alınmaktadır. Yonca yetiştirmek toprağın fiziksel ve kimyasal özelliklerini olumlu yönde etkiler.
 

Yonca tohumu, süt sığırları için lezzetli, yüksek enerji ile protein içerikli besin kaynağıdır. Köklerinde barındırdığı bakteriler ile azotun yetersiz olduğu topraklarda yüksek protein içerikli yem üretimi sağlamaktadır. Çok güçlü bir kök yapısına sahip olduğundan kuraklık dönemlerde dahi dayanıklılığını arttırır.
 

Bitkisel Özellikleri
 

Çok yıllık bir yem bitkisi olan yonca bitkisi, kök, sap, yaprak, çiçek, meyve, tohum olarak altı kısımda incelenmektedir. Bu bitki kısımlarının başlıca özellikleri ise şu şekildedir;
 

Toprakta fazlası ile derine inen yonca kazık kök sistemine sahip bitkidir. Ancak köklerde çoğunlukla az dallanma görülmektedir. Bitkinin kök uzunluğu 8-10 metre kadar olmaktadır. Yoncanın etkili kök derinliği 1,2-1,8 metre olmaktadır. Bitkinin kök kalınlığı ise yaklaşık 2-2,5 cm’dir. Yonca bitkilerinde ana kök destek olarak yan kökler bulunur.
 

Baklagil yem bitkilerinin genel özelliklerinde ise kökler üzerinde azot bakterilerini barındıran nodozite adlı verilen şişkinlikler bulunur. Sap kısmı ise nazik yapılıdır. Yoncaların biçim zamanları geciktirilmez ise odunlaşma olayı görülmez. Yonca bitkilerinin sapı dik yapılıdır ve boyları ortalama 50-80 cm arasında değişmektedir.
 

Bileşik üçlü yaprak tipinde olan yonca yaprakları, üç adet yaprakcıktan meydana gelir. Yonca çiçekleri çoğunlukla menekşe ya da pembe renklidir. Bazı çeşitlerde çiçek rengi sarı olur. Yonca bitkilerinde meyveler yaprak koltuklarında salkımlar şeklinde yer alır. Meyve bakla şeklinde olu, salyangoz kabuğu gibi kıvrılmış bir yapıya sahiptir. Bu kıvrımlar 1-5 tanedir. Yonca meyvelerinde 2-7 arasında tohum bulunur.