Buzağılarda ishal durumunun gözlenmesi onlar için son derece olumsuz bir durumdur. Yeni doğmuş olan buzağılarda ciddi şekilde zararlar meydana getiren bir sağlık problemi olan buzağı ishali, dikkat edilmesi gerekli olan bir konudur. İneklerde erken dönemde meydana gelen ciddi sağlık problemleri arasında yer alan ishal, hayvanları olumsuz yönde etkilemektedir. Buzağı ishallerinin yaşanan diğer sağlık problemleri ile de ilgisi olduğu gözlemlenmiştir. Buzağı ishallerine yol açan patojenler arasında coronavirus, E. coli ve rotavirus yer almaktadır.
İshal durumu, henüz sütten kesilmemiş buzağılarda sıklıkla ortaya çıkan bir hastalıktır. Buzağı ishali hayvanların erken dönemde ani bir şekilde ölmelerine neden olmaktadır. Bu hastalığın tespiti ve tedavisi yapılmazsa, yükselen iş gücü gereksinimi ve üreticiler için gittikçe artış gösteren bir maliyet ile neticelenmektedir.
Buzağılar Neden İshal Olur?
Enfeksiyöz olmayan ishalin pek çok sebebi bulunmaktadır. Buzağı ishallerine yol açan sebepleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
* Buzağıların rutubetli, temiz olmayan, çok fazla kalabalık, havasız, aşırı derecede sıcak ya da soğuk barınaklarda bulundurulması,
* Stres oluşturan durumlar,
* Buzağıların yeteri kadar ağız sütü almamış olmaları,
* Beslenme düzeninin olmaması,
* Buzağılara verilen sütlerin bozuk veya soğuk olması,
* Güç doğum,
* Hamileliğin 7. ayının ardından naklinin yapılması,
* Yeni doğan buzağı ve yetişkin olan hayvanların aynı ortamda bulundurulması.
İshal oluşumuna sebep olan etkenler arasında bulunmaktadır. Buzağı ishaline yol açan sebepler değişkenlik gösterse bile iyi yönetim, beslenme, bağışıklık sistemi, toksinler ve patojenler ile tedavi yolları değerlendirilerek hastalık oluşumuna engel olunabilir.
Buzağı İshali
Buzağılarda ortaya çıkan ishal durumu, hızlı dehidrasyon nedeni ile ölüme yol açan ishalli bağırsak enteritidir. Buzağıları ciddi sağlık problemleri ve ölüm ile karşı karşıya bırakan buzağı ishali, farklı belirtiler ile ortaya çıkabilir. Buzağı ishallerinin belirtilerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
* Çökük gözler
* İştahsızlık
* Ayakta durma ya da ayağa kalkmada zorlanma
* Kölik belirtileri
* Dışkıda kan gözlenmesi
İdeal biçimde tedavi yapılmaya başlanmadığı taktirde buzağılar hipoglisemik komaya girebilir ve ölümü ile sonuçlanabilir.
Buzağı İshaline Nasıl Engel Olunur?
Buzağılar doğduğu zaman işleyen bir bağışıklık sistemine sahip değildirler. Saf ve seril bir şekilde doğan buzağıların ilk enfeksiyon anne ve ağıldır. Hijyenik bir ağıl ve anneden ani bir biçimde ayrılma, meydana gelebilecek olumsuz hastalıklara engel olabilmektedir. Sütten kesilmiş buzağının ishalden muhafaza edilebilmesi için aşağıdaki temel noktalara dikkat etmek gerekmektedir.
* Patojene maruz kalma durumunun en düşük seviyeye indirgenmesi,
* Veteriner hekim beraberinde geliştirilen aşı planının uygulanması,
* İdeal anne sütü ve beslenme şekli,
* Hasta olan buzağının erken zamanda belirlenmesi ve tedavisinin yapılması.
Buzağılarda ishal meydana gelmemesi için dikkat edilmesi gereken noktalar bu şekildedir. İshal oluşmadan önlemleri almak hem hayvan hem de yetiştirici açısından olumlu olacaktır.