İneklerde sindirim bozukluğu süt verimini olumsuz yönde etkilemektedir. Çünkü süt sığırcılığında yüksek verime ulaşmak sağlıklı sindirim sistemine sahip ineklerle mümkün olmaktadır. İneklerde süt üretimi hem yem tüketimi hem sindirim etkinliği hem de rumen sağlığıyla direk ilişkili olmaktadır. Bundan dolayı sindirim sistemi ile ilgili olarak karşı karşıya kalınan her türlü bozukluklar süt verimine etkide bulunmaktadır.
İneklerde sindirim sistemi ve süt üretimi arasında bir ilişki mevcut olmaktadır. Geviş getiren hayvanlar arasında yer alan ineklerin mide yapısı 4 bölmedir. Lifli yemleri fermente ederek sindiren midedeki bölümler işkembe, börkenek, kırkbayır ve şirdendir. Rumen bakterileri ise bu süreç içerisinde uçucu yağ asitleri üretmektedir. Üretilmiş olan uçucu yağ asitleri ise süt yağı ve laktoz sentezinin temel enerji kaynağını oluşturmaktadır. Kısacası rumen florasının dengesi bozuk ise enerji üretimi aksayacağından, süt veriminde de düşüş yaşanmaktadır.
İneklerde Sindirim Bozukluğu Nedenleri Nelerdir?
İneklerde sindirim sistemi bozuklukları birbirinden farklı faktöre bağlı olarak yaşanabilmektedir. Bunlar ise;
Ani Yem Değişikliği
Rasyonda yapılan ani değişimler ineklerdeki rumen pH dengesini bozduğundan sindirim sistemi sorunlarına neden olmaktadır.
Konsantre Yemlerin Fazla Kullanımı
Çok fazla tahıl ya da nişasta içeriği, işkembe asitlik riskini artırmakta olup, ineklerde sindirim bozukluğuna yol açmaktadır.
Kalitesi Düşük Kaba Yem
Lif oranı düşük olan yem türleri ineklerdeki rumen hareketlerini azaltmaktadır.
Su Tüketimi
İneklerdeki su tüketimin yetersiz olması sindirimin hızını ve yemden yararlanmayı düşürmektedir.
Mikrobiyal Dengenin Bozulması
Hem antibiyotikler hem de stres, yararlı olan rumen bakterilerini azaltmaktadır.
İneklerde Sindirim Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
İneklerde sindirim bozukluğu olduğunda yaşanan belirtiler aşağıdaki gibidir.
- Geviş getirme süresinin kısalması
- Şişkinlik ya da iştahsızlık
- Dışkının sulu veya şekilsiz olması
- Süt miktarında ve yağ oranında düşüş
- Halsizlik
- Kilo kaybı
Sıralamış olduğumuz belirtiler ineklerin genel sağlığına ve süt üretim performansına negatif etkide bulunmaktadır.
Sindirim bozukluğu olan ineklerde yemden yararlanma oranı düştüğünden dolayı süt verimi olumsuz etkilenmektedir. Sorun yaşayan inekler aynı miktarda yem yemeye devam ettiğinde bile yeterli besin maddesi sindiremediğinden süt veriminde düşüşler olmaktadır. Süt miktarında, süt yağında ve protein oranındaki düşüşler sindirim bozukluğundan dolayı yaşanmaktadır. Sindirim bozukluğu sorunu uzun vadede üreme performansına da etkide bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile rumen sağlığı iyi olmayan sürülerdeki süt verimi diğer sürülere kıyasla %10 ile %30 oranında daha düşüktür.
İneklerde Sindirim Bozukluğuna Karşı Korunma Yolları
İneklerde sindirim bozukluğu sorunlarından korunmanın en etkili yöntemi hem doğru besleme hem de rasyon yönetimidir.
İneklerin beslenmesinde yem geçişleri kademeli şekilde yapılmalıdır. Yemler başlangıçtaki birkaç gün yavaş yavaş karıştırılarak ineklere verilmelidir. Lif oranı olarak dengeli, taze ve küfsüz, kalitesi yüksek kaba yemler ineklerin beslenmesinde kullanılmalıdır. Sindirim sistemi bozukluğuna karşı rumen koruyucu katkılar kullanılarak, rumen florası desteklenmelidir. Temiz ve devamlı su kaynağı ineklere sunularak sindirim sistemi bozukluklarına karşı mücadele edilmelidir. Verim kaybına karşı sindirim sorunlarının çözülmesi için düzenli veteriner kontrolü de ihmal edilmemelidir.
İneklerde sindirim bozukluğu olduğunda süt verimi hemen etkilenmektedir. Rumen sağlığı sorunları, yemden enerji üretimini aşağı çekeceğinden süt üretimi de azalmaktadır. Bu tür sorunlar yaşanmaması için süt üreticilerinin, sürüsünde sindirim sağlığını korumak için doğru yemleme, hijyen ve bakım uygulamaları gerçekleştirmesi gerekmektedir.